گشت و در حوالى شهر به باغ ماهياباد « 1 » بر دروازهء سراجان « 2 » فرود آمده و جماعتى از سرهنگان مرغزى « 3 » كه قبل از اين نوكر مجير الدّين بودند [ 230 ب ] چون خبر آمدن او شنيدند روى به وى آورده جمعى كثير از آن طايفه بر وى جمع شدند . و بوقا مطلقا مجير الملك را به شهر مرو راه نمىداد تا آنكه به‌واسطهء انعام و احسان مجير الملك اكثر اهالى مرو پيش او آمدند . او را آن‌مقدار قوّت حاصل آمد كه نيمروزى از روى استقلال متوجّه شهر مرو شده بىممانع و مزاحم به شهر درآمد ، و بوقا تركمان بالضّروره به خدمت مجير الملك آمده در سلك ساير تبع انتظام يافت . و چون قريب به هشتاد هزار مرد و سپاهى مطيع و منقاد مجير الملك شد ، وى خود را از مرتبهء وزارت بالا گرفت و سوداى سلطنت در دماغ او متمكّن شد ؛ به گمان آنكه والدهء او خطيّه‌اى « 4 » بود از حرم سلطان محمّد خوارزمشاه كه پدرش را به آن مشرّف گردانيده بود كه در وقت تسليم والدهء مجير الملك به پدرش آن عورت از سلطان حامله بود . على اىّ حال خيال سلطنت در دماغ بندگان او آن‌چنان استحكام يافت كه معتقد او آن بود كه فلك را بىرخصت او حركت محال و رياح را در صحارى بىاذن او وزيدن متعذّر . و چون ارباب سرخس شحنهء مغول را قبول كرده به ايلى ايشان خود را از آسيب زمانه خلاص كرده بود ، شيخ الاسلام مرو نيز چون از تكبّر مجير الملك مىفهميد كه كار او را بقايى نخواهد بود ، مكتوبات به قاضى سرخس و بعضى از اهالى آنجا فرستاد و خود را از افعال مجير الملك و خيالات او برى اظهار مىنمود ، بلكه ارادهء آن داشت كه از مرو به اعانت و امداد ارباب سرخس خود را به سرخس رسانيده از وضع ناپسنديده مجير الملك و تحكّمات او خلاص سازد ، كه جمعى از غمّازان بر اين حال اطّلاع يافته حقيقت حال را به مجير الملك مشروحا بازگفتند . و مجير الملك از شيخ الاسلام تهمت زده شد . امّا چون برهان و دليلى روشن نداشت و شيخ الاسلام در مرو بسيار ذىشأن بود ، بر وى دستى نمىيافت . تا آنكه مكتوبى به خط شيخ الاسلام كه به قاضى سرخس نوشته بود به دست مجير الملك افتاد . مجير الملك چون بر مضمون خط اطّلاع يافت ، فى الحال كس به طلب شيخ الاسلام فرستاد ، و چون شيخ الاسلام حاضر شد ، مجير الملك از وى پرسيد كه « از سرخس چه خبر دارى ؟ و اهالى او در چه كارند ؟ » شيخ الاسلام گفت : « مرا بر احوال ايشان اطّلاع و از احوال ايشان خبرى نيست . » مجير الملك آن خط را كه به قاضى سرخس در جواب او نوشته بود به جانب او

--> ( 1 ) . متن : مساهيان . ماهياباد محله‌اى در شرق مرو . ( 2 ) . تاريخ جهانگشا : سرماجان . ( 3 ) . متن : مرعرى . ( 4 ) . متن : قماى .